Saraybosna: Başçarşı, Gazi Hüsrev Bey Camii ve Doğu ile Batı’nın buluştuğu şehir

Saraybosna, Miljacka Nehri’nin iki yakasına kurulmuş, dağlarla çevrili bir vadide uzanan Bosna-Hersek’in başkenti. Adını 15. yüzyılda Osmanlıların kurduğu saraydan alan şehirde birkaç yüz metre içinde Osmanlı çarşısından Avusturya-Macaristan bulvarlarına geçebilir, cami, kilise ve sinagogu aynı sokakta görebilirsin. Türk ziyaretçiler için Saraybosna, kendini en çok evinde hissedeceği Balkan şehirlerinden biri.

Saraybosna gezilecek yerler

1. Başçarşı ve Sebil

Şehrin kalbi olan Başçarşı, 15. yüzyıldan kalma Osmanlı çarşısı. Bakırcılar Sokağı (Kazandžiluk), kahvehaneler ve çevapçılarla dolu dar sokakların ortasında, güvercinlerle çevrili ahşap çeşme Sebil duruyor. Halk arasında Sebil’in suyundan içenin Saraybosna’ya tekrar döneceğine inanılır.

2. Gazi Hüsrev Bey Camii ve bedesteni

1530’larda inşa edilen Gazi Hüsrev Bey Camii, Bosna’daki Osmanlı mimarisinin en önemli eserlerinden. Avlusundaki şadırvan, türbe ve karşısındaki medrese ile bir külliye oluşturuyor. Hemen yanındaki kubbeli Bedesten ve eski kervansaray Morića Han da görülmeye değer.

3. Ferhadija Caddesi ve “Kültürlerin buluştuğu nokta”

Başçarşı’dan batıya yürürken yerdeki “Sarajevo Meeting of Cultures” yazısı, Osmanlı çarşısının bitip Avusturya-Macaristan döneminin başladığı yeri gösterir. Ferhadija yaya caddesinde Katolik Kutsal Kalp Katedrali, yakınlardaki Ortodoks Katedrali ve Eski Sinagog aynı yürüyüşte görülebilir.

4. Latin Köprüsü ve Vijećnica

Miljacka üzerindeki Latin Köprüsü’nün köşesinde, 28 Haziran 1914’te Avusturya-Macaristan veliahtı Franz Ferdinand’a düzenlenen ve Birinci Dünya Savaşı’nı tetikleyen suikast gerçekleşti; köşedeki küçük müze bu olayı anlatıyor. Nehir boyunca biraz yürüyünce, savaşta yanıp yıllar sonra yeniden açılan Neo-Moorish tarzdaki Vijećnica (eski belediye binası) karşına çıkar.

5. Sarı Tabya ve Trebević

Başçarşı’nın üstündeki Sarı Tabya (Žuta tabija) surları, şehri gün batımında izlemek için en sevilen nokta; ramazanda iftar topu da buradan atılır. Daha geniş bir manzara için Trebević teleferiği ile dağa çıkıp 1984 Kış Olimpiyatları’ndan kalan bobsley pistini görebilirsin.

6. Umut Tüneli ve Vrelo Bosne

Havalimanı yakınındaki Umut Tüneli (Tunel spasa), 1992–1995 kuşatması sırasında şehri dış dünyaya bağlayan tünelin korunmuş bölümü ve yanındaki müzeden oluşuyor. Şehrin batısındaki Vrelo Bosne ise Bosna Nehri’nin kaynağında, ağaçlı yolu ve dereleriyle sakin bir park.

3 günlük Saraybosna rotası

• 1. gün: Başçarşı ve Sebil → Gazi Hüsrev Bey Camii ve Bedesten → Ferhadija Caddesi → akşam Sarı Tabya’da gün batımı
• 2. gün: Latin Köprüsü ve müzesi → Vijećnica → öğleden sonra Trebević teleferiği
• 3. gün: Umut Tüneli → Vrelo Bosne parkı → dönüşte Başçarşı’da kahve molası

Saraybosna’da ne yenir?

• Somun ekmeğinde soğanla servis edilen ćevapi (Bosna köftesi)
• Kıymalı burek, peynirli sirnica, ıspanaklı zeljanica
• Begova čorba (bey çorbası), sogan dolma ve cevizli tufahija tatlısı
• Cezvede pişip bakır takımda gelen Bosna kahvesi ve yanında lokum

Ne zaman gidilir?

Mayıs–haziran ve eylül–ekim yürüyerek gezmek için ideal. Kışın şehir çoğu zaman karlı ve çevre dağlarda kayak yapılabiliyor; ancak vadide hava kirliliği yükselebiliyor.

Pratik bilgiler

• Vize: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları turistik seyahatlerde 180 gün içinde 90 güne kadar vizesiz girebiliyor. Giriş pasaportla yapılıyor; çipli kimlik kartı geçerli değil. Pasaportun dönüş tarihinden itibaren en az 6 ay geçerli olmalı. Kurallar değişebileceği için yola çıkmadan Dışişleri Bakanlığı’nın güncel bilgisini kontrol et.
• Para birimi konvertibl mark (KM / BAM); avroya sabit kurla bağlı (1 € ≈ 1,96 KM). Turistik yerlerde avro da çoğu zaman kabul ediliyor ama para üstü genellikle mark verilir. İstanbul’dan Saraybosna’ya direkt uçuşlar var; Tuzla, Banja Luka ve Mostar’da da havalimanı bulunuyor.
• Şehir merkezi yürüyerek gezilebilir; havalimanı ile Umut Tüneli birbirine çok yakın, iki ziyareti birleştirebilirsin.
• Camileri ziyaret ederken omuz ve dizleri örten kıyafet tercih et; kadınlar için başörtüsü bulundur.

Saraybosna’da Sebil’in suyundan içtin mi? Yorumlarda paylaş; yeni rotalar için Burası Neresi? YouTube kanalına da uğra.