Gobustan: binlerce yıllık kaya resimleri ve kaynayan çamur volkanları

Gobustan, Bakü’nün yaklaşık 60 kilometre güneybatısında, Hazar kıyısındaki kayalık tepelerden oluşan bir bölge. Burada binlerce yıl önce yaşamış insanların kayalara kazıdığı avcılar, dansçılar, hayvanlar ve kayıklarla dolu kaya resimleri, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde. Hemen yakınındaki tepelerde ise yerin altından çamur fışkırtan çamur volkanları bulunuyor; Azerbaycan, dünyadaki çamur volkanlarının yaklaşık yarısına ev sahipliği yapıyor.

Gobustan gezilecek yerler

1. Gobustan kaya resimleri

Gobustan Milli Tarih-Sanat Koruma Alanı’nda, binlerce kaya resmi bulunuyor. Taş Devri’nden Orta Çağ’a uzanan bu resimlerde av sahneleri, toplu dans eden insanlar, boğalar, geyikler ve güneşe doğru kürek çeken kayıklar görülüyor. Yürüyüş yolları kayaların arasından geçiyor.

2. Gobustan Müzesi

Koruma alanının girişindeki modern Gobustan Müzesi, kaya resimlerinin anlamını, bölgede yaşamış insanların günlük hayatını ve kazı buluntularını etkileşimli sergilerle anlatıyor. Kaya resimlerine çıkmadan önce müzeyi gezmek, gördüklerini anlamayı kolaylaştırıyor.

3. Gaval Daşı ve Roma yazıtı

Kayaların arasındaki Gaval Daşı, vurulduğunda tef sesine benzer bir ses çıkaran yassı bir taş. Yakındaki Böyükdaş eteğinde, 1. yüzyılda buraya kadar ulaşan bir Roma lejyonunun bıraktığı Latince yazıt bulunuyor; bu yazıt, Roma’nın en doğudaki yazıtlarından biri olarak biliniyor.

4. Çamur volkanları

Gobustan’ın birkaç kilometre ötesindeki tepelerde, küçük kraterlerden gri çamurun kabarcıklar halinde fokurdadığı çamur volkanları bulunuyor. Bölgeye toprak yollardan genellikle yerel taksilerle ulaşılıyor; çamurun soğuk olduğunu ve elle dokunulabildiğini görünce şaşıracaksın.

5. Bibiheybet Camii

Bakü–Gobustan yolu üzerinde, Hazar kıyısındaki Bibiheybet Camii, kutsal sayılan bir türbe etrafında yeniden inşa edilmiş, üç kubbeli zarif bir yapı. Dönüş yolunda kısa bir mola için ideal.

Yarım–1 günlük Gobustan rotası

• Sabah: Bakü’den çıkış → Bibiheybet Camii → Gobustan Müzesi
• Öğle: Kaya resimleri ve Gaval Daşı
• Öğleden sonra: Yerel taksiyle çamur volkanları → Bakü’ye dönüş

Ne zaman gidilir?

Nisan–haziran ve eylül–ekim. Yaz ortasında kayalık alan çok sıcak ve gölgesiz olur; yağmurlu günlerde ise çamur volkanlarına giden toprak yollar zorlaşabiliyor.

Pratik bilgiler

• Giriş: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları Azerbaycan’a 180 gün içinde 90 güne kadar vizesiz girebiliyor. Doğrudan uçuşlarda yeni tip çipli kimlik kartı ile, diğer durumlarda pasaportla seyahat ediliyor. 15 günü aşan kalışlarda Devlet Göç Hizmeti’ne kayıt yaptırmak zorunlu. Azerbaycan anakarasının kara sınırları 2020’den beri yolcu girişine kapalı tutuluyor ve süre defalarca uzatıldı; bu yüzden anakaraya giriş havayoluyla yapılıyor. Kurallar değişebileceği için yola çıkmadan Dışişleri Bakanlığı’nın güncel bilgisini kontrol et.
• Para birimi Azerbaycan manatı (AZN). Bakü’de kart her yerde geçiyor; bölgelerde nakit bulundur. İstanbul başta olmak üzere birçok Türk şehrinden Bakü’ye direkt uçuşlar var.
• Gobustan’a Bakü’den taksiyle, otobüsle ya da günübirlik turlarla gidilebiliyor; Abşeron gezisiyle aynı güne sığdırmak mümkün.
• Çamur volkanlarına giden yol asfalt değil; şehir taksileri yerine bölgedeki yerel taksileri kullanmak gerekiyor.

Gobustan’ın çamur volkanlarına dokundun mu? Yorumlarda paylaş; yeni rotalar için Burası Neresi? YouTube kanalına da uğra.