Gazimağusa: surlar içindeki Gotik şehir ve Salamis’in antik sütunları

Gazimağusa, adanın doğu kıyısında, tarih boyunca Kıbrıs’ın en önemli limanlarından biri olmuş bir şehir. Ortaçağda Doğu Akdeniz ticaretinin zengin merkezlerinden biriydi ve o dönemden kalan Gotik kiliseler, kalın Venedik surlarının içinde bugün hâlâ ayakta. Şehrin hemen kuzeyinde ise adanın en büyük antik kentlerinden Salamis yer alıyor. Kısacası Gazimağusa, tarih meraklıları için Kuzey Kıbrıs’ın en dolu durağı.

Suriçi: surlar içindeki eski şehir

Gazimağusa’nın eski kenti, Venedikliler tarafından güçlendirilen kalın surlarla çevrili. Bu surlar, 1570–1571’deki uzun Osmanlı kuşatmasına sahne oldu. Surlar içinde yürürken her köşede yıkık bir kilise cephesine, bir avluya ya da bir çeşmeye rastlamak mümkün.

1. Lala Mustafa Paşa Camii

Suriçi’nin merkezindeki bu yapı, 14. yüzyılda Lüzinyan krallarının taç giydiği Aziz Nikolaos Katedrali olarak inşa edildi. Osmanlı döneminde camiye dönüştürülerek bir minare eklendi. Batı cephesindeki üç büyük Gotik kapı ve gül pencere, yapıyı adanın en etkileyici anıtlarından biri yapıyor. Hemen önündeki asırlık incir ağacının gölgesi, meydanda mola vermek için ideal.

2. Othello Kalesi

Limanı koruyan bu kale, Shakespeare’in Othello oyunuyla ilişkilendirildiği için bu adla anılıyor. Lüzinyan döneminde inşa edilen yapı, Venedikliler tarafından top savunmasına uygun hâle getirildi. Kale burçlarından liman ve surlar boyunca güzel bir manzara açılıyor.

3. Namık Kemal Zindanı ve Müzesi

Vatan şairi Namık Kemal, 1870’lerde Gazimağusa’ya sürgün edildi ve bir süre burada tutuldu. Zindan ve hemen yanındaki müze, şairin sürgün yıllarını anlatıyor; Türk okurlar için duygusal bir durak.

4. Canbulat Burcu

Surların güneydoğu köşesindeki burç, kuşatma sırasında hayatını kaybeden Canbulat Bey’in adını taşıyor. İçinde küçük bir müze ve türbe bulunuyor.

Salamis Antik Kenti

Gazimağusa’nın birkaç kilometre kuzeyinde, deniz kenarındaki çam ormanının içinde yer alan Salamis, Kıbrıs’ın antik çağdaki en önemli kentlerinden biriydi. Roma dönemine ait gymnasium (spor ve eğitim alanı), sütunlu avlusu ve hamam bölümleriyle en etkileyici kısım. Biraz ileride binlerce kişilik antik tiyatro ve çeşitli bazilika kalıntıları var. Alan geniş; en az iki saat ayırın, şapka ve su alın. Antik kentin hemen yanındaki kumsalda yüzmek de mümkün.

Barnabas Manastırı ve Kral Mezarları

Salamis’e yakın Barnabas Manastırı, Hristiyanlığın Kıbrıs’taki ilk yayıcılarından sayılan Aziz Barnabas adına kurulmuş. Bugün içinde ikon koleksiyonu ve bölgede bulunan arkeolojik eserlerin sergilendiği bir müze bulunuyor. Yakınındaki Kral Mezarları ise antik Salamis’in seçkinlerine ait anıtsal mezarlar.

Kapalı Maraş

Gazimağusa’nın güneyinde, 1974’ten beri kapalı tutulan Maraş (Varosha) bölgesinin bir kısmı 2020’den bu yana ziyaretçilere açıldı. Terk edilmiş otellerin arasında bisikletle ya da yürüyerek dolaşmak, adanın yakın tarihine dair düşündürücü bir deneyim. Ziyarete açık güzergâhlar ve kurallar değişebileceği için girişteki yönlendirmelere uyun ve fotoğraf yasaklarına dikkat edin.

Gazimağusa için bir günlük rota

• Sabah: Salamis Antik Kenti (sıcak bastırmadan)
• Öğle: Barnabas Manastırı ve Kral Mezarları
• Öğleden sonra: Suriçi’nde Lala Mustafa Paşa Camii, Namık Kemal Zindanı, Othello Kalesi
• Akşamüstü: Canbulat Burcu’ndan surlar boyunca yürüyüş, ardından eski şehirde akşam yemeği

Ne zaman gidilir?

Antik kentleri gezmek için ilkbahar ve sonbahar ideal. Yaz aylarında Salamis’i sabah erken saatlerde gezip öğleden sonrayı denize ayırabilirsiniz.

Gazimağusa’da ne yenir?

Suriçi’ndeki küçük lokantalarda meze sofrası, hellim, şeftali kebabı ve molehiya bulmak kolay. Deniz kıyısında taze balık, öğle arası için ise bol peynirli pilavuna iyi bir seçim. Gazimağusa üniversite şehri olduğu için Suriçi ve çevresinde uygun fiyatlı kafeler de oldukça fazla.

Sık sorulan sorular

Salamis’i gezmek ne kadar sürer?

Gymnasium, tiyatro ve bazilika kalıntılarını rahatça görmek için en az iki saat ayırın. Alan geniş ve gölge az; şapka ve su alın.

Kapalı Maraş’a giriş serbest mi?

2020’den beri bölgenin bir kısmı ziyaretçilere açık. Ziyaret saatleri, güzergâh ve fotoğraf kuralları değişebileceği için girişteki yönlendirmelere uyun.

Gazimağusa ile Karpaz’ı aynı gezide görebilir miyim?

Evet. Gazimağusa’dan kuzeye, İskele ve Karpaz yönüne devam ederek gezinizi iki ya da üç güne yayabilirsiniz.

Pratik bilgiler

• Gazimağusa, Lefkoşa’dan karayoluyla yaklaşık bir saat uzaklıkta.
• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları kimlik kartıyla giriş yapabilir; para birimi Türk lirası.
• Camileri ziyaret ederken kıyafet kurallarına ve namaz vakitlerine dikkat edin.

Müze ve ören yerlerinin saatleri ile ücretleri değişebilir; yola çıkmadan önce güncel ziyaret bilgisini kontrol edin.

Sen Gazimağusa’da hangisinden başlardın: Salamis’in sütunlarından mı, yoksa surlar içindeki Gotik katedralden mi? Yeni rotalar için Burası Neresi? YouTube kanalına da uğra.